Tenisçi dirseği ve golfçü dirseği nedir?
Tenisçi dirseği, tıptaki adıyla lateral epikondilit (dirseğin dış yanındaki kemik çıkıntısına yapışan tendonların yıpranması), bileği ve parmakları yukarı kaldıran kasların ortak tendonunda gelişir. Golfçü dirseği ya da medial epikondilit (dirseğin iç yanındaki tendonların yıpranması) ise bileği ve parmakları büken kasların tendonunu etkiler.
Her ikisinde de sorun, tendonun tekrarlayan yüke yeterince uyum sağlayamaması ve dokunun yapısının bozulmasıdır. Bu nedenle tendinit yerine tendinopati (tendonun aşırı kullanıma bağlı yıpranması) terimi daha doğrudur.
Neden olur, kimlerde görülür?
En sık 35–55 yaş arasında görülür. Bilgisayar faresi ve klavyeyi uzun süre kullanmak, tornavida, çekiç ve makas gibi aletlerle çalışmak, ağır çanta ve poşet taşımak, bahçe işleri, örgü, temizlik ve bebek kucaklamak sık tetikleyicilerdir.
Raket sporlarında yanlış teknik ya da uygun olmayan raket tutuşu tenisçi dirseğine; golf, atma sporları ve ağırlık çalışması golfçü dirseğine yol açabilir. Sigara kullanımı ve fazla kilo da riski artırır.
Belirtileri
- Dirseğin dış ya da iç yanındaki kemik çıkıntısında, bastırınca artan ağrı
- Bardak, çaydanlık ya da poşet kaldırırken, kapı kolu çevirirken sızı
- El sıkışırken ve kavrarken güçsüzlük hissi
- Ağrının ön kola doğru yayılması
- Golfçü dirseğinde bazen serçe ve yüzük parmağında uyuşma (yakındaki ulnar sinirin etkilenmesi)
Tanı nasıl konur?
Tanı çoğunlukla muayeneyle konur: Ağrılı noktanın yeri ve bileği dirence karşı kaldırma ya da bükme ile ağrının ortaya çıkması tipiktir. Muayenehanemizde ultrason ile tendonun kalınlaşmasını, yapısal bozulmasını ve kısmi yırtıklarını aynı seansta değerlendiriyoruz.
Boyun fıtığı, dirsek ekleminde kireçlenme ya da ön koldaki sinir sıkışmaları benzer ağrı yapabilir. Şüphe varsa röntgen, nadiren MR ya da sinir iletim testi (EMG) istenir.
Tedavi seçenekleri
Tenisçi ve golfçü dirseği zamanla kendiliğinden düzelme eğilimindedir; ancak bu süreç aylar sürebilir. Tedavinin amacı bu dönemi daha kısa ve daha az ağrılı geçirmektir.
Yük yönetimi tedavinin ilk adımıdır. Ağrıyı tetikleyen hareketler tamamen bırakılmaz, dozu ayarlanır: Ağır nesneleri avuç içi yukarı bakacak şekilde kaldırmak, kalın saplı aletler kullanmak, bilgisayar düzenini değiştirmek gibi küçük değişiklikler fark yaratır. Ön kola takılan dirsek bandı (epikondilit bandı) ya da bilek desteği, tendona binen yükü azaltarak günlük işlerde rahatlama sağlayabilir.
Fizik tedavinin temeli, tendonu kademeli olarak yeniden güçlendiren egzersizlerdir. Fizyoterapistimiz önce ağrıyı azaltan statik (izometrik) egzersizlerle başlayıp ardından eksantrik ve kuvvet egzersizlerine geçen bir program uygular.
Dirençli olgularda ultrason eşliğinde enjeksiyon seçeneği vardır. Kortizon iğnesi kısa sürede rahatlama sağlayabilir, ancak tekrarlayan uygulamaların tendonu zayıflatabileceği ve ağrının geri dönme olasılığını artırabileceği bilinmektedir; bu nedenle sınırlı ve seçilmiş hastalarda kullanıyoruz. PRP (kendi kanınızdan hazırlanan, iyileştirici faktörlerden zengin plazma) ise tendonun iyileşme sürecini desteklemek amacıyla hasarlı bölgeye ultrason eşliğinde uygulanır. Şok dalga tedavisi de seçenekler arasındadır.
Aylarca süren uygun tedaviye rağmen düzelmeyen az sayıdaki hastada, hasarlı tendon dokusunun temizlendiği cerrahi tedavi gündeme gelir.
Ne zaman doktora başvurmalısınız?
Dirsek ağrınız birkaç haftadır sürüyorsa ya da işinizi veya günlük yaşamınızı kısıtlıyorsa muayene olmanızı öneririz. Düşme sonrası dirsekte şişlik ve hareket kısıtlılığı varsa kırık açısından, parmaklarda belirgin uyuşma ya da güçsüzlük varsa sinir sıkışması açısından bekletmeden değerlendirme gerekir.
Gözden geçiren: Op. Dr. Enis Gürsel, Ortopedi ve Travmatoloji Uzmanı · Son güncelleme: 22 Ekim 2026