Sakroileit nedir?
Sakroiliak eklem, kuyruk sokumunun üstündeki üçgen kemik (sakrum) ile leğen kemiği arasındadır; vücut ağırlığını bacaklara aktarır. Bu eklemin iltihabına ya da yıpranmasına bağlı ağrıya sakroileit ya da sakroiliak eklem ağrısı diyoruz.
Nedenleri arasında romatizmal hastalıklar (özellikle ankilozan spondilit), kireçlenme, düşme gibi travmalar, gebelik ve doğum sonrası dönem ile bel ameliyatlarından sonra artan yük sayılabilir.
Bel fıtığıyla neden karışır?
Her iki durumda da ağrı kalçaya ve bazen uyluğun arkasına yayılabilir. Bu yüzden birçok hasta yıllarca bel fıtığı tanısıyla tedavi görür; MR'da küçük bir fıtık görülmesi de bu kanıyı güçlendirir.
Sakroiliak ağrısında ağrı genellikle tek taraflı, kalça arkasında ve kemer altındadır; uzun oturma, merdiven, tek ayak üstünde durma ve yatakta dönme ile artar. Bel fıtığında ise ağrı çoğu zaman dizin altına, ayağa kadar iner; buna uyuşma ve güç kaybı eşlik edebilir. Fizik tedaviye rağmen geçmeyen kalça arkası ağrısında yeniden değerlendirme gerekir.
Tanı: muayene ve test enjeksiyonu
Muayenede eklemi zorlayan özel testler yapıyoruz; gerekirse MR ve romatizmal hastalıklar için kan tetkikleri istiyoruz. Tanıyı netleştirmenin önemli bir yolu, ultrason eşliğinde sakroiliak ekleme ya da piriformis kasına lokal anestezik ve kortizon uygulamaktır. Ağrı belirgin şekilde azalırsa kaynak bulunmuş olur ve buna uygun fizik tedaviyi planlarız.
Piriformis kası, kalçanın derininde siyatik sinirin hemen yanından geçen bir kastır. Gerildiğinde ya da kalınlaştığında siyatik sinire yakın seyrettiği için bel fıtığına benzer bir bacak ağrısı yapabilir. Ultrason, bu kası ve siniri görerek ilacı doğru yere vermemizi sağlar.
Kimler için uygun?
Aktif enfeksiyon ve kontrolsüz kanama bozukluğunda işlem yapılmaz. Radyofrekans, skopi kullanıldığı için gebelikte uygulanmaz.
- Tanı ve tedavi amaçlı enjeksiyon: fizik tedavi ve ilaçlara rağmen geçmeyen kalça arkası ağrısı olanlar
- Ağrı kesici kullanamayan hastalar; gebelik ve emzirme döneminde ilaç seçimini birlikte değerlendiriyoruz
- Radyofrekans: enjeksiyondan geçici fayda gören ama ağrısı tekrarlayan, kireçlenmeye bağlı süreğen ağrısı olanlar
İşlem günü
Enjeksiyon muayenehanemizde ultrason eşliğinde, yüzüstü yatarken yapılır ve kısa sürer.
Radyofrekans işleminde sakroiliak eklemden ağrıyı taşıyan sinir dallarına ulaşmak için ultrason ile skopiyi (anlık röntgen görüntüsü) birlikte kullanıyoruz; skopi nedeniyle işlemi ameliyathane koşullarında, hafif sedasyonla (sakinleştirici) yapıyoruz. Eklem çevresinde birkaç noktaya iğneyle girilir. Aynı gün yürüyerek hastaneden ayrılabilirsiniz.
Riskler ve olası yan etkiler
24–48 saat süren geçici ağrı artışı, kalçada morarma ve küçük bir cilt alanında his değişikliği olabilir. Enfeksiyon, kanama ve sinir hasarı nadir risklerdir. Kortizon şeker hastalarında kan şekerini birkaç gün yükseltebilir.
Sonrasında fizyoterapi ve kontrol
Ağrının azaldığı dönemde kalça ve gövde kaslarını güçlendiren, eklemi dengeleyen bir egzersiz programı uyguluyoruz. Romatizmal bir neden saptanırsa romatoloji ile birlikte takip öneriyoruz.
Gözden geçiren: Op. Dr. Enis Gürsel, Ortopedi ve Travmatoloji Uzmanı · Son güncelleme: 22 Ekim 2026