Kas yırtığı nedir?
Kas, ani bir sprint, sıçrama ya da hızlı yön değişimi sırasında taşıyabileceğinden fazla gerildiğinde liflerinde yırtık oluşur. Hafif zorlanmadan kasın büyük bölümünü etkileyen yırtığa kadar farklı dereceleri vardır.
Tipik belirti, hareket sırasında aniden hissedilen keskin ağrı ve bazen kasta morarmadır. Bazı yırtıklarda kas içinde kan birikir; buna hematom denir.
Belirtiler ve dereceler
Yırtık hafifse sporcu antrenmanı bitirebilir, ancak ertesi gün kasta gerginlik ve ağrı hisseder. Daha büyük yırtıklarda hareket sırasında bir kopma hissi olur, sporcu sahayı terk etmek zorunda kalır ve birkaç gün içinde morarma görülebilir.
- Hafif: Az sayıda kas lifi hasar görür; ağrı vardır, ancak güç büyük ölçüde korunur.
- Orta: Kasın bir bölümü yırtılır; belirgin ağrı, güç kaybı ve bazen hematom görülür.
- Ağır: Kasın büyük bölümünde ya da tendon bağlantısında yırtık vardır; cerrahi değerlendirme gerekebilir.
Kimler için uygun?
Ultrasonla yırtığın yeri, büyüklüğü ve hematom olup olmadığı belirlenir. Hafif yırtıkların çoğu yalnızca fizyoterapiyle iyileşir; enjeksiyon her yırtık için gerekli değildir.
Kasın kemiğe yapıştığı yerden tamamen kopması (örneğin arka adalenin oturak kemiğinden ayrılması) gibi durumlarda ameliyat gerekebilir. Bu durumda MR ile değerlendirip cerrahi planı konuşuruz.
Hematom boşaltma ve PRP
- Hematom boşaltma: Kas içinde belirgin kan birikintisi varsa ultrason eşliğinde iğneyle boşaltılabilir. Amaç basıncı ve ağrıyı azaltmak, iyileşme alanını rahatlatmaktır.
- PRP (trombositten zengin plazma): Kendi kanınızdan hazırlanan plazma, ultrasonla görülen yırtık alanına verilir. Kas yırtıklarında PRP'nin iyileşmeyi hızlandırıp hızlandırmadığı konusunda çalışmaların sonuçları farklıdır; bu nedenle her sporcuda değil, yırtığın özelliklerine göre seçici olarak öneririz.
Neden ultrason eşliğinde?
Yırtık alanı ve kan birikintisi ultrasonda doğrudan görülür. İğneyi ekranda izleyerek boşaltmayı ya da PRP uygulamasını hedeflenen bölgeye yapmayı amaçlarız. Aynı yöntemle iyileşmeyi kontrol muayenelerinde de takip ederiz.
İşlem günü
PRP planlanıyorsa koldan kan alınır ve santrifüjde hazırlanır. Cilt temizlenir, lokal anestezi yapılır ve işlem ultrason eşliğinde gerçekleştirilir. İşlem genellikle 20–40 dakika sürer. Sonrasında kasın birkaç gün korunması, iltihap giderici ağrı kesicilerin bir süre kullanılmaması önerilebilir.
Riskler ve olası yan etkiler
İşlem yerinde 24–48 saat süren ağrı ve gerginlik olabilir. Hematom yeniden birikebilir; bu durumda işlem tekrarlanabilir. Her enjeksiyonda olduğu gibi enfeksiyon, kanama ve sinir hasarı gibi nadir riskler vardır.
Spora dönüş: fizyoterapi ve ölçüm
İyileşmenin asıl belirleyicisi rehabilitasyondur. Fizyoterapistimiz yırtığın derecesine göre esneklik, kuvvet ve koşu programını kademeli olarak ilerletir.
Spora dönüş kararını yalnızca ağrının geçmesine göre değil, ölçümlere göre veriyoruz. OrtosporLab'da arka adale (hamstring) kuvvetini, kalça ve uyluk kuvvetini, sıçrama platformunda sıçrama ve yüklenmeyi, ışık kapılarıyla sprinti ölçüyor; iki bacak arasındaki farkları izliyoruz.
Gözden geçiren: Op. Dr. Enis Gürsel, Ortopedi ve Travmatoloji Uzmanı · Son güncelleme: 22 Ekim 2026