Eklem içi enjeksiyon nedir?
Eklem, iki kemiğin birleştiği ve kıkırdakla kaplı hareketli bölgedir. Kıkırdak aşındığında (kireçlenme, tıptaki adıyla osteoartrit) ya da eklem zarı iltihaplandığında (sinovit) ağrı, şişlik ve hareket kısıtlılığı ortaya çıkar.
Eklem içi enjeksiyonda ilaç doğrudan eklem boşluğuna verilir. Amaç ağrıyı ve iltihabı azaltmak, böylece egzersiz ve günlük hareketlerinizi kolaylaştırmaktır. Enjeksiyon kireçlenmeyi geri döndürmez; tedavinin yalnızca bir parçasıdır.
Hangi ilaç, ne zaman?
Üç ana seçenek vardır ve hangisinin uygun olduğuna muayene, ultrason ve gerekirse röntgen bulgularına göre karar veriyoruz.
- Kortizon (steroid): Eklemde belirgin iltihap ve şişlik olan alevlenme dönemlerinde hızlı rahatlama amaçlanır. Aynı ekleme sık aralıklarla tekrarlanması önerilmez.
- Hyalüronik asit (eklem kayganlaştırıcı): Genellikle hafif ve orta derece diz kireçlenmesinde eklem sıvısını desteklemek için kullanılır.
- PRP (trombositten zengin plazma): Kendi kanınızdan hazırlanır; özellikle hafif ve orta derece kireçlenmede ağrıyı azaltmak amacıyla kullanılır.
Hangi eklemlere yapılır?
- Diz: Diz kireçlenmesi, eklemde tekrarlayan sıvı birikimi (dizde su toplanması) ve iltihaplı alevlenmeler.
- Omuz: Donuk omuz (omuz donması), omuz eklemi kireçlenmesi ve köprücük kemiği ile omuz arasındaki küçük eklemin (AC eklem) ağrısı.
- Kalça: Kalça kireçlenmesine bağlı kasık ağrısı. Kalça derin bir eklem olduğu için ultrason özellikle yol göstericidir.
- Ayak bileği: Eski burkulmalar veya kırıklar sonrası gelişen kireçlenme ve eklem içi iltihap.
Kimler için uygun?
Eklem içi enjeksiyon; diz, omuz, kalça ya da ayak bileğinde kireçlenmeye bağlı ağrısı olan ve ilaç ile egzersize rağmen şikâyetleri süren hastalarda düşünülebilir. Donuk omuzda (omuz donması) eklem içi enjeksiyon fizyoterapiyle birlikte kullanılabilir.
Bölgede cilt enfeksiyonu, eklem enfeksiyonu şüphesi ya da kontrolsüz kan şekeri varsa enjeksiyon ertelenir. İleri kireçlenmede ve günlük yaşamı belirgin şekilde kısıtlayan durumlarda protez ameliyatı daha uygun olabilir; bu kararı birlikte veririz.
Neden ultrason eşliğinde?
Ultrasonla iğnenin eklem boşluğuna girdiğini ekranda görürüz. Kalça ve omuz gibi derin eklemlerde bu görüntü özellikle yol göstericidir.
İşlemden önce eklemde sıvı birikimi olup olmadığına bakarız. Sıvı varsa önce boşaltır, gerekirse incelemeye göndeririz; ardından ilacı veririz.
İşlem günü
Aç kalmanız gerekmez. Kan sulandırıcı kullanıyorsanız önceden mutlaka belirtin. Cilt antiseptikle temizlenir, ince bir iğneyle ilaç verilir ve küçük bir bant yapıştırılır. İşlemden sonra yürüyerek ayrılırsınız; 1–2 gün eklemi zorlamamanızı öneririz.
Riskler ve olası yan etkiler
İşlemden sonra 24–48 saat süren geçici bir ağrı ve şişlik artışı olabilir. Kortizon şeker hastalarında birkaç gün kan şekerini yükseltebilir; yüzde kızarma ve sıcaklık hissi görülebilir. Her enjeksiyonda olduğu gibi enfeksiyon, kanama ve sinir hasarı gibi nadir riskler vardır.
Sonrasında fizyoterapi ve kontrol
Enjeksiyonla ağrı azaldığında kas kuvvetlendirme egzersizlerine başlamak, eklemi koruyan asıl adımdır. Fizyoterapistimizle size uygun programı planlıyor, kontrol muayenesinde yanıtı değerlendiriyoruz.
Gözden geçiren: Op. Dr. Enis Gürsel, Ortopedi ve Travmatoloji Uzmanı · Son güncelleme: 22 Ekim 2026